Combinatiezitting straf- en civiele zaken maakt onderliggende problemen huiselijk geweld beter zichtbaar

 In Rechtspraak

Tussenevaluatie pilot ‘Geïntegreerde aanpak huiselijk geweld’

Door in strafzaken over huiselijk geweld ook onderliggende problematiek te betrekken in plaats van alleen het geweldsdelict te behandelen, kan een herhaling of escalatie van het geweld mogelijk beter worden voorkomen. Zo blijkt uit een tussenevaluatie van de pilot ‘Geïntegreerde aanpak huiselijk geweld’ van de rechtbank Rotterdam. Daarin werkt zij samen met het Zorg- en Veiligheidshuis, een organisatie waarin gemeenten, politie en justitie, de reclassering, Raad voor de Kinderbescherming en jeugdbeschermingsorganisaties hun krachten hebben gebundeld. In ‘combizittingen’ worden in de pilot straf- en civiele zaken (familie en jeugdrecht) gecombineerd, zodat meerdere problemen van een gezin tegelijk kunnen worden aangepakt.

Integrale aanpak

Veel verschillende problemen in eenzelfde gezin (denk aan schulden, verslaving of agressieproblematiek) worden vaak door verschillende rechters (straf-, jeugd- en familierecht) behandeld. Het gevolg: elke rechter kent maar een deel van het verhaal en dat verkleint de kans dat er een structurele oplossing komt voor alle problematiek. Bij de rechtbank Rotterdam worden daarom sinds 2 jaar verschillende soorten zaken gecombineerd, waarbij meerdere problemen van een gezin tegelijk behandeld worden. Hierbij staat naast de straf vooral de oplossing van de onderliggende problematiek centraal. Een integrale aanpak hiervan kan bijdragen aan het herstel van de relatie tussen de (ex)partners en daarmee aan de veiligheid binnen het gezin.

Uitkomst evaluatie

Deze aanpak heeft volgens het evaluatierapport al het nodige opgeleverd. Zo is er meer informatie over de gezinssituatie beschikbaar voor de rechter tijdens de zitting en is er vaker een adviesrapportage van de reclassering beschikbaar dan in reguliere politierechter zaken. Verder worden de huiselijk geweld strafzaken in ‘combizittingen’ binnen 3 maanden op zitting gepland, sneller dan bij reguliere politierechterzittingen. De gemiddelde doorlooptijden tussen pleegdatum en datum van uitspraak van de zaken op de huiselijk geweldzitting zijn ook lager dan bij zaken behandeld door de politierechter.

Beter gehoord

Uit het rapport blijkt verder dat verdachten en slachtoffers zich tijdens de combizitting beter gehoord voelen, omdat er voor de combizittingen meer tijd wordt uitgetrokken en er meer ruimte is om alle emoties (die soms hoog kunnen oplopen) te kunnen uiten. Ook worden de interventies van de rechter beter op elkaar afgestemd. Volgens rechter Erik-Jan Stalenberg is dat alvast een positief gevolg van de pilot tot nu toe. ‘Vaak is een geweldsactie van een verdachte niet een op zichzelf staand iets, maar is het te plaatsen in een context. Op een integrale manier proberen wij zodanig beslissingen te nemen dat huiselijk geweld niet verder escaleert of zelfs helemaal stopt.’

Vervolg pilot

In totaal heeft de rechtbank 28 huiselijk geweldzaken gecombineerd behandeld. Dit aantal is lager dan voor aanvang van de proef werd verwacht. Zaken waarin een strafzaak tegelijk met een civiele procedure behandeld kon worden, konden niet altijd gecombineerd worden vanwege termijnen en het ontbreken van toestemming. Procedures lopen niet altijd gelijk. Daarnaast geven verdachten en slachtoffers niet in alle gevallen toestemming voor een integrale behandeling. De pilot loopt nog door tot het eind van het jaar.

Lees hier het volledige evaluatierapport van de pilot ‘Geïntegreerde aanpak huiselijk geweld’